ΣΧΕΔΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (PROJECT WORK), ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ (INQUIRY-BASED LEARNING), ΦΑΚΕΛΟ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΜΑΘΗΤΗ ΚΑΙ ΡΟΥΜΠΙΚΕΣ (PORTFOLIO & RUBRICS), ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (DIFFERENTIATED LEARNING)

ΟΔΗΓΟΣ ΜΕ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΕ ΤΟΜΕΙΣ: 

1. ΣΧΕΔΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (PROJECT WORK), 

2. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΟ ΛΥΚΕΙΟ (INQUIRY-BASED LEARNING), 

3. ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΜΑΘΗΤΗ ΓΙΑ ΑΥΤΟ- ΚΑΙ ΕΤΕΡΟ-ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ (PORTFOLIO ASSESSMENT) 

4. ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ  (DIFFERENTIATED INSTRUCTION) (σύντομα προς δημοσίευση)

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΟ ΛΥΚΕΙΟ: ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΜΑΘΗΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ - Α΄ ΜΕΡΟΣ

Βασικός στόχος της Ερευνητικής Εργασίας είναι: κάθε μαθητής να βιώσει σε συνεργασία με τους συμμαθητές του τη διαδικασία έρευνας και την εις βάθος μελέτη ενός θέματος και να μπορέσει να την αποτυπώσει στη Γραπτή Έκθεση, η οποία προκύπτει από την ατομική του συμβολή και την επιμέρους Συλλογική Εργασία.

Εργασία σε Ομάδες και η Μεθοδολογία Έρευνας είναι οι δύο παιδαγωγικοί πόλοι της Ερευνητικής εργασίας. Στη ουσία, όσο ασχολούνται οι μαθητές με τις ΕΕ τόσο αποκτούν δεξιότητες που εμπίπτουν στο πεδίο "Μαθαίνω πώς να μαθαίνω". Τι μπορεί να σημαίνει αυτό στην πράξη; Σημαίνει ότι συνειδητά: 

(α) οργανώνονται και εργάζονται στον τομέα της επικοινωνίας και  συνεργασίας και 

(β) αποκτούν δεξιότητες κριτικής διερεύνησης, που σημαίνει μάθηση διαδικασιών, απόκτηση δεξιοτήτων κριτικής σκέψης και μεταγνώσης σε πολλαπλά επίπεδα, όπως η ικανότητα θεωρητικής ανασκόπησης, η διεξαγωγή διαδικασιών έρευνας και η αποτύπωση όλων σε ένα συλλογικό έργο που είναι η Συλλογική Γραπτή Έκθεση. Θα παρουσιάσω εν συντομία: α) κάποιες πρακτικές συμβουλές για την οργάνωση των μαθητικών ομάδων και (σε επόμενη ανάρτηση), β) τη σύνθεση της Συλλογικής Γραπτής Έκθεσης.

Α΄ Μέρος:  Οργάνωση  των Μαθητικών Ομάδων

Τον πρώτο καιρό, που έρχονται οι μαθητές στο Λύκειο, ούτε εμείς τους γνωρίζουμε ούτε κι εκείνοι είναι σίγουρο ότι γνωρίζονται, αφού τα Τμήματα Ενδιαφέροντος δημιουργούνται από διαφορετικά τμήματα της εν λόγω τάξης. Πώς θα τους μάθουμε, πώς θα καταλάβουμε την πιο λειτουργική ομαδοποίησή τους;

1. Ένας τρόπος είναι να τους ρωτήσουμε μέσα από ένα απλό και διασκεδαστικό ερωτηματολόγιο, αφού πρώτα έχουν την ευκαιρία να γνωριστούν μεταξύ τους για 1-2 τρίωρα. Για παράδειγμα, μπορούμε να τους ρωτήσουμε:

«Αν έπρεπε να φύγεις για διαστημική αποστολή  για έναν ολόκληρο χρόνο και σου ζητούσαν να διαλέξεις τρεις συνεπιβάτες (άντρες ή γυναίκες), ποιους θα διάλεγες (με σειρά προτεραιότητας);»

2. Αυτο-προσδιορισμός των κλίσεων – ικανοτήτων (Α): Αν θέλουμε να επισπεύσουμε τη γνωριμία μεταξύ των μαθητών, τους βοηθάμε με στοχευμένες δραστηριότητες. Εδώ δίνουμε κάποιες ιδέες. Μοιράζουμε στους μαθητές ένα λευκό χαρτί χωρισμένο σε τέσσερα μέρη. Ζητάμε από τους μαθητές να αυτο-παρουσιαστούν γράφοντας στο πάνω αριστερό ορθογώνιο το όνομά τους , στο δεξί πάνω την αγαπημένη τους απασχόληση, στο τρίτο αριστερά να περιγράψουν μια δεξιότητα στην οποία τα καταφέρνουν πραγματικά πολύ καλά και στο τελευταίο ορθογώνιο να γράψουν κάτι το οποίο πραγματικά αντιπαθούν πολύ (ασχολία, δραστηριότητα σχολική ή εξωσχολική). Στη συνέχεια, αφήνουν το χαρτί ανοικτό στο θρανίο τους και περιφέρονται στην τάξη για να δουν και τα χαρτιά των άλλων μελών του Τμήματος Ενδιαφέροντος και να εντοπίσουν εκείνους με τους οποίους ταιριάζουν.

  

3. Αυτο-προσδιορισμός των κλίσεων – ικανοτήτων (Β): Μοιράζουμε στα ζευγάρια των μαθητών από ένα φύλλο με μια αγγελία εργασίας και τους ζητούμε να απαντήσουν γραπτά και ατομικά στην αγγελία.

Τους εξηγούμε ότι η απάντησή τους πρέπει να αποσταλεί σε μορφή επιστολής, π.χ. «Κύριε Διευθυντά, ονομάζομαι ΚΠ και σας γράφω επειδή με ενδιαφέρει η εργασία που προσφέρετε. Γενικώς, μου αρέσει πολύ η επικοινωνία με τον κόσμο και είμαι πολύ ικανός /ικανή ……..»

Επαναστάσεις!

" Μου λες πως θες μια Επανάσταση!
Καλά τώρα, όλοι θέλουμε ν΄ αλλάξουμε τον κόσμο.
Μου λες πως αυτό είναι μια εξέλιξη!
Καλά τώρα, όλοι θέλουμε ν΄ αλλάξουμε τον κόσμο.
Μα άμα to μόνο που στ΄αλήθεια θέλεις είναι η καταστροφή
Τότε μη μ΄υπολογίζεις! Ξέχνα με!" Beatles "REvolution"
(απόσπασμα σε ελεύθερη μετάφραση)

Επαναστάσεις, λοιπόν!
Επαναστάσεις στην Ιστορία, στην Τέχνη, στην Κοινωνία, στην Επιστήμη, στις Ανθρώπινες Σχέσεις ...

"Πώς μπορεί ένα τέτοιο θέμα να γίνει ερευνητική εργασία στο Λύκειο;"

Με το εν λόγω ερώτημα ασχολούμαι τον τελευταίο καιρό.
Από τον Ιούνιο 2011 είμαι επιμορφώτρια στις Ερευνητικές Εργασίες (ΕΕ) στο Λύκειο και παρακολουθώ το ζωηρό ενδιαφέρον που υπάρχει και τις συζητήσεις που γίνονταιγύρω από τις ΕΕ. Γνωρίζω, λοιπόν ότι ένα δυναμικό θέμα μπορεί να σε τραβήξει εσένα και τους μαθητές σου σε γοητευτικά μονοπάτια.
Αν και πολυσχιδές Έργο, και υψηλών παιδαγωγικών απαιτήσεων, οι ΕΕ δεν χρειάζεται να εξελίσσονται σε κάτεργο ή σε ακαδημαϊκή χαλκομανία.
Δεξιότητες ζωής και έρευνας, κίνητρα για μάθηση και δεξιότητες "μαθαίνω πώς να μαθαίνω και πώς να κάνω έρευνα " και πώς να διατυπώνω με σαφήνεια τη δομημένη σκέψη μου.
Πώς γίνονται όλ΄ αυτά;

Κατά την άποψή μου διδάσκονται βήμα- βήμα. Πώς;
Στα ερωτήματα αυτά θα απαντήσω στις επόμενες αναρτήσεις.

Καλημέρα.